Je eerste AI-stijlgids: toon, termen en taboes

Samenvatting: Zonder een AI-stijlgids produceert elke prompt andere output. In dit artikel leer je hoe je in drie stappen een werkbare stijlgids maakt met voice rules, een glossary en taboewoorden. Het resultaat: consistente AI-outputs die bij je merk passen, vanaf de eerste dag.

Het probleem: inconsistente AI-outputs kosten tijd en vertrouwen

Je hebt AI ingevoerd voor contentcreatie. Het team gebruikt prompts voor productbeschrijvingen, blogintro's en social media posts. Maar de output varieert enorm.

Marketing manager Anna schrijft formele prompts. De AI produceert zakelijke teksten met passieve zinnen. Collega Tom geeft informele instructies. Zijn outputs klinken casual en direct. Klant Sarah merkt het verschil: 'Jullie toon wisselt per bericht. Wie zijn jullie eigenlijk?'

Het echte probleem: jullie missen een AI-stijlgids. Elke prompt is een nieuw experiment. Niemand weet welke toon, welke termen of welke woorden je moet vermijden. Het resultaat: je besteedt uren aan het herschrijven van AI-teksten die niet bij je merk passen.

De H.U.M.A.N.-methode helpt je deze valkuilen te vermijden en AI structureel te implementeren: Harness (spot kansen en benut AI-mogelijkheden), Unify (breng je doelen en het team samen), Model (ontwerp de juiste AI-oplossing), Adopt (train het team en implementeer in de praktijk), en Nurture (schaal op en versterk het gebruik continu).

Voice rules: definieer hoe AI moet klinken

De oplossing: vier concrete toonrichtlijnen

Voice rules zijn instructies over hoe AI moet schrijven. Begin met vier basiscategorieën die direct impact maken op de output.

Formaliteitsniveau

Bepaal of je formeel of informeel schrijft. Formeel: 'Wij adviseren u om de documentatie te raadplegen.' Informeel: 'Check de handleiding voor meer info.' Geef in je stijlgids drie voorbeelden van beide varianten uit jouw sector.

Actief versus passief

Actieve zinnen zijn directer en krachtiger. 'Het team implementeert de strategie' (actief) versus 'De strategie wordt geïmplementeerd' (passief). Noteer in je gids: 'Gebruik altijd actieve werkwoorden, tenzij de actor onbekend is.'

Zinslengte en leesbaarheid

Geef een maximale zinslengte. Bijvoorbeeld: 'Beperk zinnen tot vijfentwintig woorden. Wissel korte en middellange zinnen af voor ritme.' Dit voorkomt dat AI ellenlange, complexe zinnen produceert.

Merkpersoonlijkheid

Omschrijf je merk in drie kenmerken. Zijn jullie pragmatisch, gedurfd en transparant? Of juist zorgzaam, betrouwbaar en deskundig? Vertaal dit naar concrete schrijfinstructies: 'Wees pragmatisch: geef altijd een concreet voorbeeld of tijdsframe bij adviezen.'

Een e-commercebedrijf in mode defineerde hun voice als 'toegankelijk, trendbewust en eerlijk'. Hun voice rule: 'Gebruik eigentijdse termen zonder jargon. Wees transparant over prijzen en materialen. Schrijf alsof je een vriend adviseert.'

Glossary: jouw termen en betekenissen

De oplossing: vier categorieën voor je woordenlijst

Een glossary is een woordenlijst met termen die specifiek zijn voor jouw organisatie. Zonder glossary vertaalt AI standaardtermen verkeerd of gebruikt inconsistente benamingen.

Productnamen en services

Noteer alle productnamen, servicenamen en afkortingen. Voorbeeld: 'Onze hoofdservice heet Smart Inventory System (niet: voorraadbeheertool). Afkorting: SIS. Gebruik altijd de volledige naam bij eerste vermelding.'

Branche-specifieke termen

Voeg vakjargon toe met uitleg. Een logistiek bedrijf noteert: 'Fulfilment: het complete proces van bestelling tot levering. Gebruik dit in plaats van orderverwerking. Doorlooptijd: tijd van orderplaatsing tot levering (niet: levertijd).'

Interne begrippen

Leg interne termen uit die AI moet kennen. 'Onze klanten noemen we members (niet: gebruikers of abonnees). Ons team heet crew (niet: personeel of medewerkers). Onze nieuwsbrief is de Weekly Insight (altijd hoofdletters).'

Verboden synoniemen

Noteer welke alternatieven AI niet mag gebruiken. 'Gebruik klant, niet: consument, afnemer, eindgebruiker. Gebruik verbeteren, niet: optimaliseren, faciliteren, enhancen.'

Een SaaS-bedrijf voor projectmanagement voegde dertig termen toe aan hun glossary. In het startpunt: AI gebruikte vijf verschillende benamingen voor hetzelfde dashboard. Na invoering van de glossary: 100% consistentie in terminologie over honderd gegenereerde teksten.

Do/don't voorbeelden: laat zien wat je bedoelt

De oplossing: concrete voor/na sets uit je eigen content

Voice rules en glossaries zijn abstract. Do/don't voorbeelden maken het concreet. Verzamel vijf tot tien sets die laten zien wat wel en niet werkt.

Toonvoorbeelden

Laat het verschil zien tussen gewenste en ongewenste toon.

❌ Don't: 'Het is geadviseerd om de parameters te configureren alvorens de implementatie te initiëren.'

✅ Do: 'Stel eerst de instellingen in voordat je start met de installatie.'

Structuurvoorbeelden

Toon hoe AI informatie moet structureren.

❌ Don't: 'Er zijn verschillende voordelen verbonden aan het gebruik van ons platform, waaronder tijdsbesparing, kostenverlaging en verbeterde samenwerking, wat resulteert in hogere productiviteit.'

✅ Do: 'Ons platform bespaart tijd, verlaagt kosten en verbetert samenwerking. Het resultaat: hogere productiviteit voor je team.'

Call-to-action voorbeelden

Geef aan hoe AI moet afsluiten.

❌ Don't: 'Mocht u geïnteresseerd zijn in meer informatie, aarzel dan niet om contact op te nemen.'

✅ Do: 'Download de gids en start vandaag met je eerste workflow.'

Feitelijkheid en claims

Toon hoe AI met data en claims omgaat.

❌ Don't: 'Onze oplossing is de beste op de markt en levert gegarandeerd resultaat.'

✅ Do: 'Klanten besparen gemiddeld acht uur per week met onze oplossing (bron: klantenonderzoek 2024, n=150).'

Verzamel deze voorbeelden uit bestaande content die je goed of slecht vindt. Het team herkent ze direct en begrijpt wat je bedoelt.

Taboewoorden: wat AI nooit mag gebruiken

De oplossing: drie categorieën verboden woorden

Een taboewoorden lijst voorkomt dat AI termen gebruikt die niet bij je merk passen of zelfs schadelijk zijn.

Jargon en buzzwords

Noteer overgebruikte termen die niets zeggen. 'Verboden: disruptief, innovatief, next-level, game-changer, revolutionair, cutting-edge. Deze woorden voegen geen waarde toe. Gebruik in plaats daarvan concrete voordelen.'

Concurrentie en vergelijkingen

Geef aan hoe AI met concurrenten omgaat. 'Noem nooit concurrenten bij naam in negatieve context. Gebruik geen directe vergelijkingen zoals: beter dan X, in tegenstelling tot Y. Focus op eigen waarde.'

Gevoelige onderwerpen

Voeg termen toe die in jouw sector of merk niet passen. Een duurzaam modemerk noteert: 'Verboden: fast fashion, wegwerpcultuur, goedkoop. Deze termen stroken niet met onze waarden. Gebruik: betaalbaar, toegankelijk, voor iedereen.'

Een B2B-softwarebedrijf voegde vijftien buzzwords toe aan hun taboewoorden lijst. In het startpunt: 40% van de AI-outputs bevatte minimaal één buzzword. Na invoering: 5% (alleen in citaten van derden).

Je stijlgids in de praktijk brengen

De oplossing: drie stappen naar structureel gebruik

Een stijlgids werkt alleen als je team hem gebruikt. Maak het gemakkelijk en zichtbaar.

Stap 1: Maak een prompt-template

Zet je stijlgids om in een herbruikbare prompt-template. Begin elke AI-interactie met: 'Schrijf volgens deze stijlgids: [plak je voice rules, glossary en taboes]. Taak: [specifieke opdracht].'

Bewaar deze template op een centrale plek waar iedereen bij kan. In je projectmanagement tool, gedeelde drive of AI-platform zelf.

Stap 2: Organiseer een praktijkworkshop

Plan één uur met het team. Laat iedereen dezelfde prompt uitvoeren: één keer zonder stijlgids, één keer met stijlgids. Vergelijk de outputs. Het verschil overtuigt direct.

Geef vervolgens drie praktijkcasussen uit jullie dagelijkse werk. Laat het team oefenen met de stijlgids. Bespreek welke onderdelen duidelijk zijn en waar vragen ontstaan.

Stap 3: Benoem een eigenaar en update cyclus

Wijs één persoon aan als eigenaar van de stijlgids. Deze persoon verzamelt feedback, test nieuwe voorbeelden en actualiseert het document maandelijks.

Plan elke maand dertig minuten om de gids te evalueren. Wat werkt goed? Welke nieuwe termen of voorbeelden moeten erbij? Welke regels zijn onduidelijk?

Een marketingteam van zeven personen introduceerde hun stijlgids op maandag. Op vrijdag gebruikte 100% van het team de template bij elke prompt. Na twee weken rapporteerde het team 65% minder tijd aan het herschrijven van AI-outputs.

Download de AI Adoption Playbook om je stijlgids verder uit te bouwen met geavanceerde instructies voor tone of voice, persona's en kwaliteitscontrole. Behaal consistente AI-outputs binnen twee weken.